ҰБТ-ға дайындалып жүріп шаршадың ба? Выгорание кезінде не істеу керек

ҰБТ-ға дайындық кезінде шаршау (выгорание): не істеу керек?

ҰБТ-ға дайындық - ұзақ марафон сияқты. Көп оқушы бір уақытта бірнеше қиындықты бастан кешіреді:

• күн сайын сабақ

• тесттер

• ата-ананың үміті

• болашаққа алаңдау

Сондықтан бір сәтте шаршау, мотивацияның төмендеуі, оқуға зауқының болмауы пайда болуы мүмкін. Бұл жағдайды кейде эмоционалды шаршау немесе “выгорание” деп атайды.

Бірақ ең маңыздысы - мұндай күй көп оқушыларда болады.
Бұл әлсіздік емес, тек ұзақ дайындықтың әсері.

Неге шаршау пайда болады?

ҰБТ-ға дайындалғанда миға үлкен жүктеме түседі.

Ең жиі кездесетін себептер:

1. Үздіксіз оқу
Демалыссыз дайындалу миға ауыр тиеді.

2. Үнемі өзіңді басқалармен салыстыру
“Ол 120 балл алды, мен неге алмаймын?” деген ойлар стресс тудырады.

3. Қорқыныш пен қысым
“Грант ала алмай қалсам ше?” деген ойлар да шаршатады.

Шаршауды қалай жеңуге болады?
1. Дайындықты тоқтатпа, бірақ режимді дұрыста

Кейде оқушылар толық демалып, оқуды мүлде тоқтатқысы келеді.
Бірақ бұл ұзақ уақытқа созылса, қайта бастау қиын болады.

Сондықтан ең дұрыс тәсіл - режимді дұрыстау.

Мысалы:

• 45–50 минут оқу

• 10–15 минут демалыс

Осылай дайындалсаң, ми тез шаршамайды.

2. Кішкентай мақсаттар қой

Көп оқушы “120 балл алуым керек” деп ойлайды.
Бұл мақсат үлкен болғандықтан кейде қорқыныш тудырады.

Оның орнына:

• бүгін 30 тест

• бір тақырып қайталау

• бір тренажер орындау

сияқты кішкентай мақсаттар қою тиімді.

Кішкентай жеңістер мотивацияны қайтарады.

3. Қателерден қорықпа

Кейде оқушылар тестте қате көп болғанда
мүлде оқығысы келмей қалады.

Бірақ қате - бұл дайындықтың бір бөлігі.

Қателер арқылы сен:

• әлсіз тақырыптарды көресің

• нені қайталау керек екенін түсінесің

Сондықтан тесттен кейін қатемен жұмыс жасау өте маңызды.

4. Демалысты ұмытпа

Дайындық кезінде демалыс та қажет.

Мысалы:

• серуендеу

• спорт

• достармен сөйлесу

Осындай қысқа демалыс миға күш береді.

Ең маңыздысы - шыдау

ҰБТ-ға дайындық кейде қиын болуы мүмкін.
Бірақ бұл кезең уақытша.

Көп оқушылар дәл осы кезеңде шаршайды, бірақ соңына дейін дайындалғандар ғана нәтижеге жетеді.

Бірнеше айлық еңбек болашақтағы көптеген мүмкіндіктерге жол ашады.

---

Қорытынды

Егер ҰБТ-ға дайындық кезінде шаршап жүрсең:

• режимді дұрыста

• кішкентай мақсаттар қой

• қателерден қорықпа

• демалысқа уақыт бөл

Ең бастысы - тоқтама.

Сенің бүгінгі еңбегің ертеңгі болашағыңды қалыптастырады.