Көп оқушылардың ең үлкен мәселесі — оқығанын тез ұмытып қалу.
Бір күн дайындаласың, келесі күні сол тақырыпты қайтадан оқығандай боласың.
Бұл мәселе сенің қабілетіңе байланысты емес.
Көбіне мәселе оқу тәсілінің дұрыс болмауында.
Ғалымдардың зерттеуіне сүйенсек, адам ақпараттың:
10%-ын — тек оқығанда
20%-ын — естігенде
50%-ын — талқылағанда
75%-ын — практика жасағанда
90%-ын — басқаға түсіндіргенде
есте сақтайды.
Сондықтан тиімді дайындық үшін төмендегі тәсілдерді қолдану керек.
Ми ақпаратты бір рет оқығанда толық сақтамайды.
Ең тиімді әдіс — аралықпен қайталау (spaced repetition).
Мысалы:
1-ші қайталау — сол күні
2-ші қайталау — келесі күні
3-ші қайталау — 3 күннен кейін
4-ші қайталау — бір аптадан кейін
Осылай қайталағанда ақпарат ұзақ уақыт есте сақталады.
Көп оқушы тек оқып шығумен шектеледі.
Бірақ бұл әдіс есте сақтауға көмектеспейді.
Тиімді тәсіл:
тақырыпты оқығаннан кейін өзіңе сұрақ қой.
Мысалы:
Бұл тақырыптың негізгі ойы қандай?
Неге бұл құбылыс болады?
ҰБТ-да осыдан қандай сұрақ келуі мүмкін?
Осылай ойлану арқылы ми ақпаратты тереңірек өңдейді.
Ең тиімді әдістердің бірі — тест шешу.
Тест тапсырғанда сен:
ақпаратты еске түсіресің
қателіктеріңді көресің
әлсіз тақырыптарды анықтайсың
Сондықтан әр тақырыптан кейін міндетті түрде тренажер немесе тест орындау керек.
Бұл әдіс Фейнман әдісі деп аталады.
Ереже өте қарапайым:
тақырыпты оқы → оны басқа адамға түсіндір.
Егер түсіндіре алмасаң, демек тақырыпты толық түсінбегенсің.
Бұл әдіс ақпаратты өте жақсы есте сақтауға көмектеседі.
Көп мәтінді қайта-қайта оқу тиімсіз.
Оның орнына:
схема
кесте
қысқа конспект
жасау керек.
Мысалы:
тақырыпты 2-3 негізгі идеяға бөліп жаз.
Осылай ақпарат миға жеңіл сақталады.
Ұйқы — есте сақтаудың маңызды бөлігі.
Ұйықтаған кезде ми:
ақпаратты өңдейді
оны ұзақ мерзімді жадқа сақтайды
Сондықтан дайындық кезінде 7-8 сағат ұйықтау өте маңызды.
Егер оқығаныңды ұмытпай жаттағың келсе:
1️⃣ ақпаратты аралықпен қайтала
2️⃣ өзіңе сұрақ қой
3️⃣ тест арқылы бекіт
4️⃣ басқа адамға түсіндір
5️⃣ қысқа конспект жаса
6️⃣ жеткілікті ұйықта
Осындай тәсілдер арқылы дайындалсаң, ақпаратты әлдеқайда жақсы есте сақтайсың.